۸

حکایت اشراق ملکوتی

ساعتی است که منتظر کسی نشسته‌ام تا بیاید. در این فاصله به مطلبی اشاره می‌کنم که در قصه‌ی غربت غربی طرح کرده بودم. چند نکته را می‌نویسم که البته به هیچ رو مانع از این نخواهد بود که کماکان پاسخی برای پرسش پیشین بنویسید.


اکنون که به گذشته نگاه می‌کنم، چنان که بارها گفته‌ام، در ابتدا وبلاگ تنها تفننی بود برای پر کردن اوقات فراغتم. نوشته‌های نخستین این وبلاگ گواهی بر این سخن است. خیلی اوقات وسوسه شده‌ام که آن مطالب اولیه را یکسره پاک کنم تا بار آن ادبیات مبتذل بر شانه‌های وجدانم سنگینی نکند، اما هنوز می‌خواهم که باشند. اما، ملکوت فارسی برای خود من شاخصه‌ای مهم داشته است و آن زبان رازآلود و رمزگونه‌ی آن است (که حسین درخشان به درستی به آن اشاره کرده بود). وبلاگ نوشتن برای من هرگز به منزله‌ی عریان شدن در برابر انظار آدمیان نبوده است و امروز هم نیست هر چند گاهی اوقات از این قاعده عدول کرده‌ام. چه بسا سخنان دارم که هرگز در این صحنه مطرح نشده‌اند و هرگز هم نخواهند شد مگر به زبان رمز. دیگر این‌که این‌جا میدانی بوده است برای عشقبازی با محبوب‌های دیرینم در ادبیات یعنی حافظ و مولوی که روزگار درازی از عمر عزیز را در پای آن‌ها نهاده‌ام و مثقال ذره‌ای از این همنشینی پشیمان یا شرمسار نیستم. هنوز هم گاهی که احساس غربت و تنهایی می‌کنم و هیچ وقت نیست که این حس از من کناره بگیرد و در هر حالی ممکن است گریبانم را بچسبد، به زبانی که نگاه من و اوست، پاسخ دل خود را می‌دهم.


اما هنوز غم چونان ودیعه‌ای در نهاد آدمی سر به صخره‌ی دل‌ام می‌زند. هنوز درازدستی اندوه را از آستین کوته روزگار بر ملک گوشه‌گیر وجودم می‌بینم. روزگاری است که مجال همنشینی با حافظ و مولوی و موسیقی را از آن دست که خود می‌طلبم برای رعایت خاطر عزیز بانو ندارم، اما هنوز هم آتشی – که نمیرد – در این‌جا زبانه می‌کشد. زمانی نوشته بودم که ملکوت من زمینی است. امروز هم بر سر همان سخن هستم. این‌جا نام ملکوت را یدک می‌کشد و صد البته بی‌حکمت نیست. بارها گفته‌ام که چه تعلق خاطر عجیبی به این نام دارم. برای من جهان، جهانی تصادفی نیست. این عالم را در بطن عالمی گسترده‌تر و عظیم‌تر می‌دانم. جهان محسوس را در دل جهان معقول و عالم ظاهر را هم، هر چند تناقض‌آمیز ممکن است به نظر برسد، آبستن عالم باطن می‌کنم و قایل به روزی هستم که در آن اسرار هویدا می‌شوند که وعده داده‌اند یوم تبلی السرائر را. این تلقی از عالم شاید کمی عجیب به نظر برسد مخصوصاً برای کسانی که زیر آوار و سیلاب برتری مهیب تمدن غربی کمر خم کرده‌اند یا مبهوت آن شده‌اند. برای من خدا زنده است. خدای من نمرده است. و در همین ملکوت زمینی من باور خود را دارم و بر آن پای می‌فشارم چنان‌که هیچ‌گاه توقع ندارم کسی را به این روش و منش بخوانم: حلقه‌ی پیر مغان‌ام ز ازل در گوش است / بر همان‌ایم که بودیم و همان خواهد بود! هنوز برای من جست‌وجوی معنا و تپیدن برای حکمت و حقیقت که گاهی اوقات این روزها برای من واژه‌هایی غریب می‌نمایند، درد است و دغدغه که هرگز نمی‌خواهم در مسیر زندگی و در تنگنای واقعیت‌ها تلخ و عبوس بشریت دلبستگی به آن‌ها را مفت و رایگان رها کنم. همین جا اذعان می‌کنم که دشوار است، خیلی دشوار است که آدمی دل‌اش برای حقیقت، همان حقیقتی که پیامبران به آن اشاره داشتند، بتپد و بتواند در این زمانه‌ی مردم‌ستیز عاشق‌کش دوام بیاورد. جایی دیگر در همین وبلاگ گفته بودم که دارم تمرین می‌کنم تا آداب و اخلاق قدرت را بیاموزم! اگر سپر و حفاظ قدرت را نداشته باشی همه چیزت را می‌ربایند، همه چیزت را: حتی عشق را! و آدمی البته در مقام اختیار و رقم زدن سعادت و شقاوت خویش در دنیا و عقبی است (اگر به این یکی باور داشته باشید). شاید چیزهایی در زندگی باشند که از اختیار آدمی خارج باشند، اما آدمی آن مایه اختیار دارد که بتواند مسیر زندگی خود را تغییر دهد. همین الآن که این را می‌نویسم دست و دل‌ام از مهابت این قصه‌ی خون‌افشان می‌لرزد. پس به شتاب از آن می‌گذرم.


بگذارید همین جا تمام کنم به این بیت حضرت حافظ:


آن کس است اهل بشارت که اشارت داند / نکته‌ها هست بسی محرم اسرار کجاست!


پ.ن. نغمه‌ی روز را هم عوض کرده‌ام که حال دل را بنمایاند. تنها کسی که این آواز را با من خوب به خاطر دارد صاحب مجلس‌افروز است که روزهای درازی را همنشین و هم‌نوای من بوده است.

  1. زهرا گفت:

    وبلاگ نوشتن برای من هرگز به منزله‌ی عریان شدن در برابر انظار آدمیان نبوده است:
    فکر میکنم برای همه اینجوری باشه 🙂

  2. amin گفت:

    والله بالله کشتی ما رو داریوش جون. آدم خیال می کند شمس شرح اسرار می کند! یا مولوی به سری شگرف اقرار می کند! آقا ترا به خدا کمی خاکی تر باش. خوب می نویسی و خوش می اندیشی. همین بس است. اینقدر دماغ نخوت چرا؟ راستی کنجکاوی کن . نکند امر تنها بر خودت مشتبه شده باشد.

  3. arya گفت:

    سلام
    این موسیقی زیبا (یا شاه کریم ) دقیقاَ مخصوص کدام قسمت پامیر است؟
    افغانستان؟
    راستش یادم رفته پامیر دقیقاَ کجاست؟
    سالها از زمانی که جغرافیا را مرور نکرده ام می گذرد.
    ببخشید که کمی فراموشکار شده ام.

  4. arya گفت:

    در هر صورت از حسن انتخاب موسیقایی شما خیلی ممنونم.

  5. کیوان گفت:

    اللهم انی اسئلک الامان یوم لا ینفع مال و لا بنون، الا من اتی الله بقلب سلیم

  6. Ali گفت:

    ملکوت زمینی – فکر کنم تو هم مثل من در اندیشه ای تا نتایج حاصله از اندیشه های نیچه را با تغییر در پیش فرضهایش راجع به ملکوت آسمانی دوباره بدست بیاری.
    نمیدونم چرا اون فکر کرده شرط ایجاد ملکوت زمینی نفی ملکوت آسمانیه ؟

  7. Mehrdad گفت:

    « تقدیم به خدای عارفان عاشق »
    پای من تویی، دست من تویی،
    هستی هر هست من تویی، بلبل سرمست من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    روشنی روز من تویی، ماه شب افروز من تویی،
    حجره خورشید من تویی، خانه ناهید من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    دلبر و دلدار من تویی، آغاز و مقصود من تویی،
    مه عیّار من تویی، قبله و معبود من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    مایه سودای من تویی، لایق سودای من تویی،
    دفتر سودای من تویی، راحت جان من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    شادی غمسوز من تویی، مطرب من تویی،
    نوای چنگ من تویی، طرب و عیش من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    نور من تویی، شمع من تویی،
    شاهد من تویی، چشم و چراغ من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    دولت خندان من تویی، جاه و جلال من تویی،
    ملکت و مال من تویی، گهر و بحر من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    نوح کشتیبان من تویی، نفس عیسیی من تویی،
    یوسف دزدیده من تویی، و زهمه بگزیده من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    گوش نا شینده من تویی، چشم جهان من تویی،
    جان و روان من تویی، سلطان عشق من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    قند روزه من تویی، شراب الست من تویی،
    ابر شکر بار من تویی، حلوا و صهبای من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    بلبل دل من تویی، طوطی زبان من تویی،
    آهوی جان من تویی، عقاب فکر من تویی،
    بی تو بسر نمی شود؛
    مهرداد– سی و یکم اردیبهشت ماه سال هزارو سیصد و هشتاد و سه هجری خورشیدی – دفتر دانشکده فنّی دانشگاه تهران

  8. محمد گفت:

    هوالباقی
    دیدن طلعت دلدار بصیرت خواهد صاحب چشم دگری باید بود
    خنکی از لب دلدار اگر می طلبی صاحب جان و دل پرشری باید بود

|