۴

زنان قطیف، جامعه‌ی عربستان و حمایت آمریکا از حقوق بشر

شاید این خبر را شنیده باشید که چندین ماه پیش، هفت مرد دختری را از یک مرکز خرید در قطیف به همراه مردی که هیچ نسبتی به او نداشت ربوده و سپس به او تجاوزکردند. دادگاه مجرمان را محکوم به دو تا نه سال زندان کرد و برای زنی که به تجاوز شده بود به خاطر تخطی از قوانین شریعت اسلامی و همراه نبودن با ولی ذکور محکوم به تحمل شلاق شد. پس از اعتراض به رأی قاضی، تعداد ضربات شلاق‌اش به خاطر اعتراض به حکم قاضی افزایش یافت. همسر این زن، که هنگام وقوع ماجرا، نامزد او بوده است، باز هم می‌گوید که قصد اعتراض به حکم را دارد. تا این‌جای ماجرا، جامعه‌ی متعارف عربستان است. هیچ چیز عجیبی برای خودشان رخ نداده است. حتی همسر زن معتقد است که جامعه‌ی عربستان با زنان مشکلی ندارد و مسأله قاضی پرونده است!

اما مسأله این‌جا شروع می‌شود. هیلاری کلینتون به بوش اعتراض کرده است و از او درخواست کرده که به عربستان فشار بیاورد و از ملک عبدالله بخواهد که زن را از تمام اتهامات تبرئه کند. دولت بوش آشکارا نمی‌خواهد متحدش را از خود برنجاند. و نهایتاً واکنش وزارت خارجه‌ی آمریکا این است که از این حکم «حیرت‌زده» شده است، اما باز هم آن را مسأله‌ی داخلی خود عربستان می‌داند و طبعاً دلیلی ندارد برای این‌که «از کاه کوه بسازد»! قضیه‌ ساده است، نه؟ این‌جا چند مسأله مهم است:

یکم این‌که آیا برخوردی که آمریکا با یک مسأله‌ی واحد در دو کشور مختلف می‌کند، یکسان است؟ طبعاً نه. اگر اتفاق مشابهی در ایران رخ داده بود، بدون شک آمریکا از آن مستمسکی می‌ساخت برای ارایه‌ی چهره‌ای اهریمنی از ایران.

دوم. آیا نفس مسأله چیزی است که بشود از کنار آن عبور کرد؟ فرقی نمی‌کند این تضییع حقوق این انسان، و یک زن، در کدام کشور رخ بدهد. فرقی نمی‌کند کشوری که در آن حق یک انسان ضایع می‌‌شود، ایران باشد یا عربستان، آمریکا باشد یا انگلیس. حق بشر، حق بشر است. قاعدتاً حقوق بشر تابع مرزهای سیاسی و محدوده‌های عرفی نباید باشد. اما برخورد آمریکا دقیقاً خلاف این را نشان می‌دهد. حقوق بشر بدون هیچ شکی تابع سیاست و تابع قدرت است.

سوم. چه کسی صلاحیت هشدار دادن در برابر نقض حقوق بشر را دارد و چه کسی مجهز به ابزار جلوگیری از نقض حقوق بشر است؟ آمریکا با نشان دادن برخوردهای متناقض و جهت‌گیری‌های سیاسی و ایدئولوژیک‌اش آشکار است که صلاحیت اظهار نظر درباره‌ی حقوق بشر را ندارد. حداقل دولت بوش وضع‌اش چنین است. فردا اگر هیلاری کلینتون هم رییس جمهور شود، باید دید چه اندازه بی‌طرفی را حفظ می‌کند و در اعتنا به حقوق بشر ملاحظه‌ی منافع سیاسی را نمی‌کند. داوری درباره‌ی آینده باشد برای آینده.

چهارم. زنی که در قطیف به او تجاوز شده، شیعه بوده است. فرض را بر این می‌گذارم که قاضی تعصبات مذهبی‌اش را در صدور حکم دخیل نکرده است (که البته با توجه به واقعیت‌های جامعه‌ی عربستان فرض دشواری است). اما برای یک ناظر بیرونی که دغدغه‌ی حقوق بشر را دارد، نکته‌ی قابل توجهی است.

و اما… زن. زن قربانی است. زن قرن‌ها قربانی بوده است. زن اکنون‌ هم قربانی است. زن در بازی‌های فمینیستی هم باز قربانی می‌شود، باز وجه‌المصالحه قرار می‌گیرد. زن حتی برای کشوری که ابر قدرت است، برای دولتی که به هر جای دنیا که بخواهد سرک می‌کشد و هر چه بخواهد می‌کند و همه‌ی این‌ها را هم با ادعای آزادی، حقوق بشر و دموکراسی انجام می‌دهد، باز هم قربانی است. آن زن به عنوان زن، به عنوان یک انسان نیست که برای مدعیان آزادی مهم باشد. آن زن همیشه در سایه‌ی سیاست و قدرت قاهره است که سنجیده می‌شود. اگر حقی از حقوق‌اش استیفا می‌شود به طفیل سیاست و از صدقه‌ی سر منافع قدرت است. اگر حقی هم از حقوق‌اش ضایع می‌شود، باز معلول اقتضائات ساختار قدرت است. و ما همه قربانی هستیم. قربانی سیاستی که ذره‌ای رحم در دل به مادران، خواهران، همسران و دختران‌مان ندارد. ما با این همه زن احاطه شده‌ایم و این همه زن از دست‌مان به فغان‌اند. نه، دل به مهر و لطف آمریکا بستن برای هیچ عاقلی عایدی ندارد که – با عذر از حضرت حافظ – «کامبخشی یو اس عمر در عوض دارد»!

  1. yeki az in vara گفت:

    Baradar e aziz. Bande dar hal e hazer dar yeki az ostanhaye in USA e jenayatkar zendegi mikonam! Shoma ke anja neshasteid ba in harfhayetan faghat darid pache kharie aghayan ra mikonid. Inke arabestan in chenin ast o hoghooghe bashar dar an raayat nemishavad aslan chize ajibi baraye arab ha nist! Anha in vaziat barayeshan beheshte barin ast chon ghablan zende be goor mishodand! Leza eterazi nemikonand va USA ham kaseye daghtar az ash nemishavad!
    Amma zan e IRAN ke zamani taj e sar e hame padeshahan o mozooe she’re hame shoara boode nemitavanad in ra bepazirad. In ast ke eteraz mikonad va az oo az tarafe jahan va USA hemayat mishavad.
    Lotfan iran ra ba arabestan moghayese nakonid
    ***
    دوست عزیز،
    چرا معیار مقایسه‌ی شما باید همیشه جمهوری اسلامی باشد؟ مگر این‌ همه روشنفکر غیر ایرانی و غیر مسلمانی که سال‌های سال است – حتی قبل از انقلاب ایران – از آمریکا انتقاد می‌کنند به قول شما «پاچه‌خواری» حکومت ایران را می‌کنند؟ انصاف هم چیز خوبی است! جملات آخرتان را هم نفهمیدم. ایران تاج سر پادشاهان بود؟ کی؟ چه زمانی؟ چه جوری؟ ایران بیش از صد سال است که با حاکمان‌اش – از قاجارها گرفته تا هر دو پهلوی – مشغول به باد دادن اعتبار و آبروی مملکت بوده‌اند. بستگی دارد «تاج سر» بودن را با چه معیاری بسنجیم.

  2. ندا گفت:

    من بیرون از ایران زندگی می کنم. دل خوشی هم از سیاست کاری های دولت ایران ندارم. اما فکر می کنم ایرانی ها باید دید جدیدی از جامعه ی عرب به دست بیارندو بیشتر سفر کنند و با مردم و فرهنگ امروز دنیای عرب آشنا بشند. این ها دیگر آن مردمی نیستند که خیلی از ایرانی ها سوسمارخوار می خواندن شان. دنیای پر از رنگی دارند که از جهات مختلف مورد توجه دنیای غربه. غرب به معنای اروپا و امریکا.

  3. سروش گفت:

    سلام
    خب دیگر، آدمی نمی‌داند گریه‌ کند یا بخندد. حالا بعد از گذشت جند دهه از مرگ صادق هدایت، حالا کم‌ـ‌کم حس می‌توان کرد، که ما کشو‌رهای جهان سوم کجا ایم.

  4. ملکوت عزیز
    هرچند مردم آمریکا مردم شریف و نازنینی هستند اما تخطی حکومت آمریکا از التزام به حقوق بشر به عدم اعتراض به حکم ناعادلانه قاضی عربستانی ختم نمی شود. در زمان شوهر همین خانم هیلاری هزاران تن اورانیم تخلیه شده بر سر کوزوو ریختند. می دانید این یعنی چه؟ یعنی محیط آنجا الی الابد آلوده است. حتی سربازان آمریکایی هم قربانی شده اند. آنان که از این نوع اسلحه استفاده می کردند فرزندانی ناقص به دنیا آوردند چون در ژنهایشان جابجایی صورت گرفته. متاسفانه این اخبار سانسور می شوند. تنها عده ای خبرنگار بسیار شجاع این موضوعات را پی گیری می کنند ولی مافیای رسانه ای دنیا اخبار آنها را منتشر نمی کنند.
    موضع صدا وسیما خودمان از همه مزخرف تر است. عوض آنکه این موضوعات را منتشر کند اخبار خاله زنکی خود رسانه های آمریکا را با آب وتاب نشخوار می کند. تو گویی جناب بیل کلینتون گناهی بالاتر از شهادت دروغ و یا چیدن سیب از آن شاخه بازیگر دور از دسترس نداشت!

|