۸

از این ملت تا آن ملت

این روزها «مردم» و «ملت» از واژه‌هایی است که به وفور از سوی طرفین دعوا استفاده می‌شود. یکی از کلماتی که در ادبیات محمود احمدی‌نژاد هم فراوان استفاده می‌شود همین «مردم» یا «ملت» است، با این تفاوت که وقتی تمام گفته‌های او را جمع می‌کنیم، تنها به یک نتیجه‌ی روشن می‌رسیم: مردم و ملت تنها کسانی هستند که خودِ او را قبول دارند یا به او رأی داده‌اند؛ غیر از این اگر باشد یا اغتشاشگرند یا برانداز و غیر-ملت. فرض را اگر بر این بگیریم که همان رأی ۲۴ میلیونی درست بوده (که نبوده)، باز هم یک بخش قابل اعتنای «ملت»، محذوف و ناشنیده می‌ماند: همان – به قول رسانه‌های رسمی – سیزده میلیونی که به موسوی رأی داده‌اند، مغضوب و مطرودند و تنها زمانی سخن‌شان شنیده می‌شود که رأی‌شان دیگر موسوی نباشد و توبه کرده باشند از سبز بودن. من این را می‌فهمم که بخشی از ملت به محمود احمدی‌نژاد رأی داده‌اند – و رأی‌شان از آن‌جا که رأی‌شان است قابل احترام است. این بخش، حتی اگر شماره‌‌ی واقعی‌شان به اندازه‌ی شماره‌ی آرای اعلام شده‌ی مهدی کروبی هم می‌بود، باز هم رأی‌شان محترم بود. تفاوت بزرگ در این‌جاست: تمام ابزارهای رسمی و رسانه‌های دولتی در خدمت نه همان کسانی است که به او رأی داده‌اند بلکه در خدمت قدرتی است که می‌خواهد رأی او را رأی «تمام ملت» اعلام کند و بقیه را یا ناچیز بداند و یا خس و خاشاک. این بخش،‌ البته نه اراده‌ای دارد و نه انگیزه‌ای برای به رسمیت شناختن همان به قول خودشان ۱۳ میلیونی که به موسوی رأی داده‌اند. و حالا با ملت دوپاره یا چندپاره‌ای مواجه هستیم که یک بخش متکی است به حجم سنگین تبلیغات رسانه‌ای و البته زور و قدرت دستگاه‌های امنیتی و نظامی؛ و بخش دیگر به طور مطلق فاقد چنین ابزار و امکانی است. تفاوت این دو «ملت» را از این آشکارتر می‌توان توصیف کرد؟

شکی نیست که آرامش باید به کشور بازگردد، اما چه کسی مسؤول بازگرداندن این آرامش است (و تمام ابزار حکومتی‌اش را هم دارد) و چه کسی مشکلات‌اش را با خرد و تدبیر حل می‌کند؟ و کدام سو راه حل همه‌ی مشکلات را در زور و ارعاب و پاک کردن صورت مسأله می‌داند؟ پاسخ به این پرسش هم دشوار نیست. اما انداختن توپ به میدان گروهی که در این میانه زخم خورده، کشته و زندانی داده و افراد سرشناس و آدم‌های معمولی‌اش اسیر هستند، شکل دیگری از پاک کردن صورت مسأله است.

ملتِ همیشه در صحنه‌،‌ امروز تبدیل شده به ملت‌های همیشه در صحنه. ما دیگر، بنا به شواهدی که هر روز می‌بینیم، فقط یک ملت نداریم. ملتی داریم که رضایت می‌دهد به خشونت، به قتل، به زندانی کردن مخالفان و معترضانی که در روزهای اول پس از انتخابات به حبس رفتند و شاید اصلاً نمی‌دانند که در این شش ماهه چه اتفاقاتی افتاده است، و ملتی داریم که تفسیر دلبخواهی قانون اساسی، بازیچه قرار دادن دین، ایمان و عواطف مردم، تهمت زدن و بازی‌های تبلیغاتی و سیاسی را بر نمی‌تابد و از استیفای حقوق خویش دست نمی‌کشد. بخش‌هایی از این ملت، هر اندازه هم که نسبت به امر سیاسی بی‌تفاوت باشند، وقتی با این پرسش مواجه می‌شود که آیا کشتن انسان‌ها،‌ شکنجه‌ی آن‌ها، ارعاب و تهدید آن‌ها – حتی در صورت بروز مخالفت با اراده‌ی سیاسی حاکم – درست است یا نه، نمی‌تواند از پاسخ گفتن طفره برود. پاسخ به این پرسش با لکنت داده نمی‌شود: یا اراده‌ی بالاتر از قانون در این کشور مطلوب است یا نیست؛ اگر نیست، راهِ دیگری برای پاسخ به این پرسش نیست و نمی‌توان حل این مشکل را از «ملت»ای طلب کرد که همه‌ی رسانه‌ها را در اختیار دارد اما به قدر سر سوزنی مجال نفس کشیدن به آن «ملت» دیگر را نمی‌دهد. این ملت دیگر البته راه‌های دیگری برای سخن گفتن و برای شنیده شدن سخن‌اش یافته است. دلیل‌اش هم از این روشن‌تر نیست که به همان آسانی که ملت اول سخن می‌گوید، این ملت دوم نمی‌تواند سخن بگوید. ناچیز دیدن این ملت دوم، یا مبالغه کردن در بزرگ بودن ملت اول، چیزی است در حد دفع الوقت و از این ستون به آن ستون کردن.

در فضایی که آمار قابل اعتمادی وجود ندارد و رسانه‌های رسمی و حکومتی ثانیه به ثانیه تیشه به ریشه‌ی اعتبار و آبروی رسانه‌ای خود می‌زنند و حال پریشان غریقی متشبث به حشیش را دارند که از توسل به هیچ خبر خارق العاده، دروغ یا نیرنگ‌بازانه‌ای ابا ندارند، آسان نیست دقیقاً بگوییم شماره‌ی این دو ملت همیشه در صحنه چند نفر است. هیچ معلوم نیست کدام یک شماره و نفرات بیشتری دارد. به فرض هم که مسجل شود،‌ شماره‌ی آن ملتِ اولِ مستظهر به یکه‌سالاری رسانه‌ای و سیاسی بیشتر از این ملت دوم باشد، باز هم پرسش درباره‌ی قانونی که بازیچه‌ی قدرت، سیاست و تبلیغات شده است، باقی است. چرا این همه دروغ؟ چرا تداوم این همه لاپوشانی؟ چرا این هم عدم پاسخگویی؟ به فرض هم که ملت اول در موضع حق نشسته باشد، در این ماه‌ها، گفتار و رفتارش چنان بوده است که حقانیت ادعایی‌اش به شدت متزلزل شده است. ما شاید با قاطعیت ندانیم که اگر رسانه‌های رسمی و دولتی روزی از همین روزها، دچار تحولی شوند و فضایی را برای طرفین دعوا باز کنند که همه‌ی حرف‌ها و مستندات‌شان را ارایه کنند، خردهای منصف و سالم دقیقاً کدام سو را خواهند گرفت؛ اما در این نکته شکی نیست که هر آزاده‌ی خردمندی قتل، کشتار، دور زدن قانون، بازیچه کردن دین، ایمان و عواطف مردم را محکوم خواهد کرد.

در بحرانی که پیش آمده بدون شک کسانی مقصر هستند. شکی نیست که انگشت اتهام به سمت افراد مختلفی نشانه می‌رود. در این‌که دستگاه قضایی هم به شدت زیر نفوذ اراده‌ی سیاسی خارج از دستگاه قضاست، این روزها تردیدی نمانده است. بیش از چهار سال است که سرمایه‌های مادی، سیاسی و فرهنگی کشور با بی‌تدبیری محض رو به فرسایش و نابودی رفته‌اند. گرفتیم که انتخاباتی رخ نمی‌داد و پرده‌ی این بی‌تدبیری به این رسوایی کنار نمی‌رفت، باز هم باید می‌گفتیم که نباید دنبال مقصر بگردیم؟ در وضع پیش آمده، بدون شک کسانی مقصر هستند. ولی دستگاه قضا آن سلامت و اعتبار را ندارد که بتواند با استقلال به این شکایت‌ها رسیدگی کند. پس چه راهی باقی می‌ماند؟ این دو ملت، با یکدیگر چه می‌کنند؟ قدرت جانب کدام را می‌گیرد؟ پیداست که در این شش ماهه قدرت سیاسی به کدام سو رفته است. البته از عدالت نمی‌توان سخن گفت. عدالت‌، ماه‌هاست که قربانی شده است.

این دو ملت، باید همدیگر را به رسمیت بشناسند و بیاموزند که تنها یک چیز است که این دوگانگی را می‌تواند تبدیل به یگانگی کند: التزام به قانونی که اراده‌های فراقانونی در آن اثری نداشته باشد. پیداست که حاکم شدن چنان قانونی مستلزم چه مقدماتی است: محدود شدن یا کنار رفتن اراده‌هایی که قانون را دلبخواه تفسیر می‌کنند یا حقوق یک بخش از ملت را در پای حقوق بخش دیگری قربانی می‌کنند. و این حقوق دو گروه البته از یک جنس نیستند. مسأله به این سادگی نیست که هر دو بخش رأی داده‌اند و نتیجه مشخص شده است. تمام بحث در این است که در آن نتیجه مناقشه‌ای صورت گرفته و یک بخش – حتی اگر هم درست می‌گفته – چنان رفتاری کرده است که اصل موضوع زیر سؤال رفته است و دیگر نمی‌توان به نقطه‌ی قبل از آن مناقشه بازگشت. آن نتیجه، ماه‌هاست که نتیجه‌ای مشکوک نامیده می‌شود (و به زبانی دیگر نام‌اش تقلب و تخلف است). طرفی که مدعی سلامت این جریان است، پیوسته کارهایی کرده است که دلالت می‌کند بر مشکوک بودن ماجرا و کمکی به حل مسأله نکرده است. چرا؟ اگر بتوانیم پاسخ این پرسش را به روشنی بدهیم، تفاوت این دو ملت از میان بر می‌خیزد. بخش‌های مختلف این ملت، هر کدام پاسخ‌های خود را داده‌اند و فرضیه‌های خود را ارایه کرده‌اند و اکنون صحنه (همین صحنه‌ی ملت همیشه در صحنه) تبدیل شده است به صحنه‌ی هم‌آوردی گروهی که قانونی عادلانه می‌خواهند و گروهی که قانون را به نفع خویش مصادره می‌کنند.

تا به حال از زبان رییس دولت تازه‌ای که ارکان مشروعیت‌اش به شدت زیر سؤال رفته است،‌ نشنیده‌ایم که عنوان ملت را برای معترضان به خود به کار ببرد. این نادیده گرفتن صداهای معترض آن هم در میانه‌ی چنین بحرانی چه معنایی دارد جز ملت قلمداد کردن حامیان خود و هیچ انگاشتن مخالفان خود؟ «از داد و وداد آن همه گفتند و نکردند / یارب چقدر فاصله‌ی دست و زبان است».

مسأله‌ی امروز ما این است: کسانی تمام قواعد بازی را یکسره زیر پا نهاده‌اند و هیچ زمینه‌ و زمین شناخته‌شده و متفق علیه‌ای باقی نمانده است که بتوان بر مبنای آن گفت‌وگو کرد و در پی حل بحران بر آمد. چه باید کرد با کسانی که همه‌ی موازین اخلاقی، قانونی، شرعی و دینی را نادیده می‌انگارند و هر حقی را بر مبنای میل و خواسته‌ی خود تفسیر می‌کنند و هر چه خلاف یا متفاوت با خودشان باشند، باطل محض می‌شمارند؟

  1. اول اینکه ملت‌های غلط است، جمع ملت می‌شود ملل!
    دوم اینکه خوب بلدید چطور در بحث مناقشه کنید حتی! اینطور پیچاندن مطلب تا رسیدن به اینکه ملت ایران به مدد تحریکات حالا هر کسی به دو پاره‌گی و چند پاره‌گی دچار آمده است تقصیر حکومت است! گیریم که اینطور باشد! گیریم که شماها بسیار ازاین بابت دلخور هستید. گیریم اینهایی که هر روز می‌خوانیم که کوچکترینش این باشد که: موقع بله برون از یارو می‌پرسم به کی رأی داده و بعد جواب می‌دهم! گیرم که کلاً شماها راست می‌گویید و راست می‌اندیشید، دوست دارم بدانم شماها در جهت سامان دادن و برقراری وحدت چه کردید؟
    کسی نوشته بود دلش از این گرفته است که نمی‌تواند برود مجالس عزای امام حسین چون می‌ترسد واعظ وعظ حکومتی سر بدهد! خوب! اینرا چگونه توجیه کنیم وقتی خود شماها عاشورا را بازیچه مطامع شبه جنبش خود کرده‌اید؟ حالا بگذریم از ۱۳ ابان و ۱۶ آذر و روز قدس و خواست‌های سکولارتان!
    ماه‌هاست دیگ‌ها به دیگ‌ها می‌گویند رویت سیاه. ماه‌هاست یکدیگر را متهم می‌کنید به آنچه خود به آن متهم هستید. ماه‌هاست که می‌نویسید و می‌نویسید و بیرون گود ایستاده‌اید. بس کنید. بس کنید.

  2. .... گفت:

    ای کاش شعور عملی داشتند . اینها تصور می کنند امروز دیگر تمام اسلام ( خودشان) در مقابل تمام کفر (غیر )قرار دارد و ایشان ما مورند تخت سلطانی و شرایط جلوس غایب مجلس را فراهم کنند تا کلید بهشت تقدیمشان گردد چیزی که گردانندگان تاسوکی ها هم چنین می پندارند!

  3. ناشناس گفت:

    خانم عزیز!
    به جای این همه ادعا و توپ را به میدان حریف انداختن و انواع نسبت‌ها را به آن‌ها دادن و همه را یک‌دست و یک‌جنس و یک‌پارچه انگاشتن و مؤمنانه در صف ظلم ایستادن بدون اندکی پرسش، شما فقط پاسخ دهید که ریختنِ خون انسان‌ها مباح است یا نه؟ چه کسی پاسخگوی جنایات کهریزک است؟ دستگاه که می‌تواند در هفته‌ی اول انتخابات به قول خودش یک انقلاب مخملی را خنثی کند، چرا از معرفی و مجازات سریع کسی که مرتکب قتل شده است و به آن امر کرده عاجز است؟ یعنی مسلمانی و دین‌ورزی مترادف است با حساسیت نشان ندادن به ریختنِ خون؟ فراموش نکنید که چه کسی دارد چه کسی را به چه چیزهایی متهم می‌کند و کلاه‌تان را پیش خدای‌تان قاضی کنید. از عهده‌ی پاسخگویی به جنایت‌هایی که فیلم شده است و عکس شده است و عالمیان دیده‌اند بر می‌آیید که با این خشم و خروش پاسخ می‌دهید؟

  4. حسين گفت:

    خانم جعفری، شما بهتر است این نوشته آقای کدیور را بخوانید تا کمی از این حرفهاتان خجالت بکشید:
    http://www.rahesabz.net/story/6204/#When:23:34:47Z
    متنش اینجا هم هست:
    http://eslah.malakut.org/2009/12/post_173.html

  5. .... گفت:

    در جواب خانم جعفری : خانم محترم شما که اینقدر نکته سنجید و می دانید جمع ملت ملل می شود چرا پشه می گیرید و اشتر می گذارید (البته اگر این مثل به گوشتان رسیده باشد)حتما بارها این جمع را شنیده اید که جمع انتخاب انتخابات است ولی آقایان آن را انتخابات ها می گویند چرا خرده نمی بینید؟

  6. FERESHTEH گفت:

    عرض صفحه وبتان بزرگ تر از صفحه مانیتور است و خواندنش واقعا اذیت کننده است.
    ————————
    ممنون بابت این تذکر اما شما از چه مانیتوری استفاده می‌کنید و کارت گرافیک‌تان چی‌ست؟ گمان می‌کنم سیستم‌تان یا بسیار قدیمی است و یا کارت گرافیک‌اش توانایی پشتیبانی رزلوشن بالاتر را ندارد.
    د. م.

  7. شاهرخ گفت:

    بزرگوار سلام مدتهاست از نوشته های عرفانی شما نهایت
    استفاده را میبرم تصور بنده این است که اقایان هر دو ملت
    را قبول ندارند چون با هیچکدام صادق نیستند فقط ان ملت کما بیشمنافعشان تامین میشود وامورات روزانه را میگذرانندوقلباهم به ریش اقایانمیخندند باور کنید سروران ان ملت خیلی تنها هستند وهمه دلهای ان ملت در گرو این ملت است این دادو بیداهای کذائی را جدی نگیرید اینها مجبورند از این طریق امرارومعاش کنند چیز دیگری یاد ندارند به امید امدن صدق و شرافت و اخلاق بر سر سفرهای خالی ما در ضمن ان ملت هم دنبال غلط املائئ وگرامر نروندفعلا بر سر سفره خوانین بنشینند واز اموال این ملت استفاده کنندوبراین ملت هم دعاکنند
    سعادتمند باشید

  8. تقی گفت:

    خانم جعفری امروز باید دوباره بیاید نظر بدهد. البته اول فیلم حمله وحشیانه به حسینیه جماران را ببیند و بعد نظر بدهد. این توحش از همان کسانی سر زد که خانم جعفری همنظرشان است!

|