۲

منطق هم‌نظری و مخالفت

این‌که آدم بگوید من با فلان موافق‌ام یا با بهمان مخالف هنری نیست. این کار از طوطی‌ هم بر می‌آید. همه‌ی مقلدان کارشان همین است که بگویند موافق‌اند یا مخالف‌اند. مهم حجت آوردن و استدلال است که بگویی چرا مخالفی و چرا موافق و دلیل‌ات، دلیل باشد اقناع‌آور نه دلیلی متزلزل و چیزی که همه تکرار می‌کنند. این‌که باوری در میان مردم راسخ شده باشد و حتی هزاران سال بر آن پا فشرده باشند، دلیل بر استقامت منطقی و درستی آن باور نیست. مهم منطق است. دلیل‌اش مهم است. آدم حتی می‌شود به چیز غلط و نادرستی ایمان و اعتقاد داشته باشد. گاهی می‌شود. بعضی اوقات باور به چیزی که غلط است حتی تا آخر عمر آدم، خللی در زندگی‌اش ممکن است ایجاد نکند. ولی حساب عوام را اگر از خواص جدا کنید، حجت است که بر صدر می‌نشیند.

نمونه اگر می‌خواهید آن قصیده‌ی اعترافیه‌ی ناصر خسرو را ببینید. ناصر خسرو وقتی با المؤید فی الدین شیرازی رو به رو می‌شود و راه حل آشفتگی‌های عقیدتی خویش را می‌جوید، یکی از نخستین چیزهایی که می‌گوید این است: گفتم نخورم دارو بی حجت و برهان! و همین حجت و برهان است که فرق مقلد و محقق را نشان می‌دهد.

  1. حامد گفت:

    خوب بد نیست همین استدلال را هم برای خودتان تکرار کنید. چرا شما باید از سخنی که هیچ استدلال و دلیل عقلی و نقلی ندارد دفاع کنید؟ نکند چون سروش گفته پس حتما درست است؟
    اینکه یکی بیاد یک ادعایی بکند و گرد و خاک راه بیاندازد و بعد هم هیچ که به روشن فکر بودن نیازی ندارد، کافیه داخل یکی از تاکسی‌های داخل تهران بشینید انواع و اقسام این ادعاها و نظریات را میشنوید.
    ***
    عجب قصه‌ای سر هم کرده‌اید. خودتان می‌بریدذ خودتان می‌دوزید. چه کسی گفته است استدلال نداشته که من پذیرفته‌ام. اگر شما رفتید دانشگاه استاد به شما گفت دو دو تا چهار تا می‌شود، می‌گویید تا استدلال نکنی، قبول نمی‌کنم؟ یک جایی استدلال ارایه شده است. لازم نیست هر استدلالی همه جا تکرار شود.

  2. حامد گفت:

    ممنون میشم اگر استدلالی آقای سروش داشتند بفرمائید. در ضمن بد نیست یادداشت آقای مهاجرانی در وبلاگ شخصی‌شان را ببینید. من تقریبا هر نقد دیگری را هم که خوانده‌ام دراین موضوع هم نظر بودند که آقای سروش صرفا ادعایی کردند و هیچ شاهد عقلی نیاورده‌اند و طبیعتا هر حرف جدید تا زمانی که پشتوانه‌ی عقلی یا نقلی نداشته باشد هیچ ارزشی ندارد. برای مثال آیا واقعا آیه‌ای یا حدیثی در تایید ادعای
    سروش وجود دارد؟
    ***
    دوست عزیز،
    من بی‌کار نیستم یک کتاب را برای شما این‌جا باز نشر کنم. لطف کنید بروید خودتان کتاب‌ها را بخوانید. نظر آقای مهاجرانی هم همان ایرادها را دارد. ذیل هر دو مطلب هم من نظرم را نوشته‌ام.

|