اعتدال به رأی اکثریت؟

در حاشیه‌ی یادداشتی از رسول جعفریان چند روز پیش مقاله‌ای را تمام کردم (به انگلیسی) درباره‌ی پیشگفتاری که اسدالله مبشری بر ترجمه‌ی فارسی «تاریخ فلسفه‌ی اسلامی» هانری کربن نوشته و بارها در ایران تجدید چاپ شده است. در آن مقاله از رسول جعفریان و کتاب‌اش «جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی–سیاسی ایران» با سپاس یاد کرده‌ام؛ جعفریان در آن کتاب نقشه‌ی جریان‌های اصلاح‌گر دینی ایران قرن بیستم را ترسیم کرده است؛ و این‌ها عموما اصلاح‌گرانی بودند که اسلامی پیراسته از خرافه می‌خواستند. بحث آنان را با این نکته تمام کرده بودم که سرنوشت غریب هر جنبش پالایش‌گر این است که سرانجام متمسک به برچسب «ناپاکان» می‌شود؛ با سره‌گرایی آغاز می‌کند و آرام‌آرام دایره را چنان تنگ می‌‌کند که جز خودش کسی در آن نگنجد. یادداشتی از خود جعفریان با عنوان «شیعیان افراطی، شیعیان اعتدالی در تحقیقات غربی و سیاست ایرانی»، که یکشنبه ۷ تیر ۱۳۹۴ (۲۸ ژوئن ۲۰۱۵) در سایت «راهک» باز نشر شده (و من امروز به دلالت دوستی آن را دیدم)، پانزده نکته درباره‌ی جریان‌های شیعه‌شناسی در غرب و ایران پیش می‌کشد. در این یادداشت نامی که به آن جریان داده می‌شود «غلو» است. و نکته‌ی هفتم‌اش یک‌راست سراغ مؤسسه‌‌ی مطالعات اسماعیلی می‌رود که من در آن کار می‌کنم. نخست

آخرین مطالب

روزنوشت‌های داریوش میم

رسانه‌ی مسموم، «رسانه» نیست

درباره‌ی بیانیه‌ی تحریم ایران اینترنشنال چند نکته‌ی کلیدی و مهم را باید گوشزد کرد. یکم این‌که اقدام و اعتراض مدنی صاحبان قلم و اندیشه زمین

خطر رسانه در خدمت سرمایه

جنبه‌ای از رسانه‌های فارسی زبان معاصر هست که کمتر به آن توجه شده است و به گمان من یکی از محورهای و کانون‌های کلیدی وضعیت

تفاوت تجاوز و دفاع

کیوان حسینی (نقل از حساب اکس نگارنده) مخالفت با جنگ، به‌معنای مخالفت با دفاع مشروع نیست. میان جنگ تهاجمی و دفاع از خود، تمایزی بنیادین

عجب مردمی دارد ایران‌زمین

 تقدیم به مصطفی تاجزاده و هم‌بندانش آب و خاک و آسمان ایران ما چه انسان‌ها می‌پروَرَد. از رستم که نماد نیرومندی بوده است تا سیاوش

نقطه، فقط یک نقطه

عبدی کلانتری «نقطه‌زنی» اصطلاحی جدید بود در انبار مهمات تبلیغاتی راستگرایان برای مشروعیت بخشیدن به بمب‌های اسراییلی. این واژه ذهن را پذیرای چیزی خوشایند و

اسراییلی خجالتی نباشید

یکم این‌که: تجاوز اسراییل به خاک ایران، نه تنها قتل غیرنظامیان ایرانی، بلکه حتی کشتار و ترور همان سپاهیانی که عده‌ای از ایرانیان دل خوشی

جنگ با سایه‌ها

این یادداشت نخستین بار روز ۲۰ اسفند ۱۳۹۶ در زیتون منتشر شده است. بازنشرش در این روزها واجب است چون موضوعیت دارد و باید هر

این جنگ، جنگ جهالت‌هاست

در نوبت‌های مختلف دیده‌ام که در این دو هفته‌ی گذشته، دو مضمون یا خیلی عریان یا به تلویح در میان ایرانیان گسترش یافته‌اند. نمونه‌ی اول

روح تهران

  بمباران ساختمان‌های مسکونی در محله‌ی نوبنیاد تهران، © Majid Saeedi/Getty Images   آصف بیات (نقل از نقد اقتصاد سیاسی) در حالی که بمباران‌های اسرائیل

افسانه‌ی «تعهد و تخصص»

این قصه را تندروهای جمهوری اسلامی (و انقلابیون دیگر جهان) از روزهای اول انقلاب ۵۷ راه انداختند. میان ارزش‌های انقلابی – یا به اصطلاح انقلابی

تعلیق دوستی یا دشمنی؟

ارزش‌های انسانی گاهی در تضاد و تعارض با هم می‌افتند. آسان نیست این انتخاب که کدام ارزش را اختیار کنی وقتی از هر دو سو

مسؤلیت اخلاقی؟

عبدی کلانتری ضربه‌ای که تهاجم جنگی اسراییل به نهادهای جامعه مدنی و فعالان آن در ایران زد سهمگین است. بگیر و ببند شهروندان ناراضی، سانسور

مقارنت سه موجودیت مستقل

ایران به مثابه‌ی کشور و ملت و هویتی تاریخی موجودیتی مستقل از این یا آن حکومت دارد. این نکته خیلی ساده است. قبل از این

ما دیگر آن آدم‌های سابق نیستیم

محمدرضا نیکفر پایان یک درگیری به قول ترامپ «دوازده روزه». معلوم نیست که آتش‌بس پایدار بماند، چون شاخص اول این درگیری، طرف‌های آن است که

از کدام مردمانیم؟

مردم باقی بمانید. مردمی نشان دارد. مردم آن‌ها نیستند که فلان سیاست‌مدار یا بهمان هوسناک جاه‌طلب مردم بخوانند. در این غوغا، یا باید ایرانی ماند

بازی اسراییلی با روان ایرانی

خوب است حالا به عقب برگردیم و ستون فقرات تبلیغات سنگین رسانه‌ای این روزها و روزهای قبل را پیدا کنیم. دو محور کلیدی جنگ روانی

چنگ بر صورت مادر

گام اول این کابوس خون‌آلود به پایان رسید. آتش بس فوری‌ترین و کلیدی‌ترین خواسته‌ی هر انسان باوجدان و سالمی بود. ایرانی که جای خود دارد.

این جنگ با همه‌ی ماست

لابد این روزها از بسیاری جاها شنیده‌اید یا دیده‌اید که گفته‌اند: «این جنگ، جنگ ما نیست». جنگ کی با کی نیست؟ مقصود این است که

پیروز جنگ تا روز دهم؛ مردم

اسیر هیجان نشوید روز دهم جنگ است. ایران به رغم مداخله‌ی آمریکا در جنگ به سود اسراییل به زانو در نیامده است. سناریوهای مختلفی را

برای خواننده باغ الفبا؛ شهرام شب‌پره

پیام ویدیویی کوتاه شهرام شب‌پره، با فاصله‌ی بسیار یکی از بهترین و انسانی‌ترین پیام‌هایی بود که برای مردم ایران دیدم. ظاهرش هیچ مضمون سیاسی ندارد.

پایان مرحله اول جنگ

سرعت تحولات ایران سرسام‌آور است. شب و روز کارم مشاهده‌ی دقیق حوادث است. تا کنون کوشیده‌ام با تشخیص درست مسئله، راه‌حل‌های احتمالی و سناریوهای محتمل

مواضع رضا پهلوی فاجعه‌بار و خودشکن بود

۲۹ خرداد ۱۴۰۴ سرویس سیاسی انصاف نیوز: داریوش محمدپور، پژوهشگر علوم سیاسی ساکن لندن، ضمن بررسی مواجهه‌ی طیف‌های اپوزیسیون با مسئله‌ی حمله‌ی اسرائیل به ایران،

ایرانی هستیم و ایرانی می‌مانیم – ۷

بخشی از وضعیت فعلی جامعه‌ی ایرانی در واکنش به تجاوز غیرقانونی اسراییل (بله، بنا به تعریف دقیق حقوق بین‌الملل این کار مصداق بارز تجاوز غیرقانونی

ایرانی هستیم و ایرانی می‌مانیم – ۶

 ایران ما در التهاب است. بی‌وقفه خانه‌ی ما می‌سوزد. بدخواهان ما «سوختن تهران» را جشن گرفته‌اند. جاهلان خانگی ما به خیال این‌که خودکامه‌ی خانگی ما

ایرانی هستیم و ایرانی می‌مانیم – ۵

واکنش‌های بسیاری از موضع ستایش دیدم که صحبت‌‌های مرا در بی‌بی‌سی فارسی «وطن‌پرستانه» و «میهن‌دوستانه» قلمداد کرده‌اند. بی هیچ شکی من ایران را دوست دارم.

ایرانی هستیم و ایرانی می‌مانیم – ۴

تعبیری درباره‌ی قرآن هست که مضمونی اخلاقی دارد و در واقع گوهر تقواست. و آن «فرقان» است. این‌که آدمی بتواند فرقان داشته باشد که میان

ایرانی هستیم و ایرانی می‌مانیم – ۳

وضعیت فعلی بر خلاف ظاهرش چندان که به نظر می‌رسد پیچیده نیست. این‌جا محل آزمون ابتداییات وجدان و انسان بودن است. این را بارها دیده‌ام

ایرانی هستیم و ایرانی می‌مانیم – ۲

حماس ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسراییل حمله کرد. در تمام رسانه‌ها مصاحبه‌گران اولین سؤالی که از هر مصاحبه‌شونده‌ای پرسیدند این بود: آیا حمله‌ی حماس را

نگون‌بختی سیاسی رضا پهلوی

رضا پهلوی چهاراسبه دارد در مسیر ویران کردن تصویر و وجهه‌ی خودش می‌تازد. چطور؟ با دشمن درست کردن برای خودش و تاراندن تمام حامیان بالقوه‌ی