۱

زَیّ الهوا…

باز هم عبدالحلیم حافظ و «زی الهوا» که یکی از ترانه‌های مشهور اوست. متن ترانه را نوشته‌ام و تا جایی که سوادم قد می‌داد ترجمه‌اش کردم. برای بقیه‌اش وقت پیدا نکردم و گرنه می‌نشستم با حوصله برگردان صیقل‌داده‌ای از آن فراهم می‌کردم. بد نیست دوستان عربی‌دان و اهل ذوقی که بهتر از من پیچش‌های لفظی و معنای غنای عربی را ادراک می‌کنند، دستی به یاری بلند کنند و چند خط آخر را به فارسی برگردانند و لغزش‌های مرا هم اصلاح کنند. این شما و این هم «زی الهوا» از عبدالحلیم حافظ:

زی الهوا
غناء: عبدالحلیم حافظ

زی الهوا یا حبیبی زی الهوا
وآه من الهوى یا حبیبی آه من الهوى
وخذتنی من إیدی یا حبیبی ومشینا
تحت القمر غنینا وسهرنا وحکینا
وفی عز الکلام سکت الکلام
وأتارینی ماسک الهوا بإیدیه
وآه من الهوى یا حبیبی
نازنینا! عشق را ماند، عشق را ماند!
و امان از این عشق، نازنین! امان از این عشق!
تو دستان‌ام را گرفته بودی و زیر نور ماه قدم می‌زدیم
آواز می‌خواندیم، شب‌زنده‌داری می‌کردیم و قصه سر می‌کردیم
و سخن در سخن فرو می‌ماند
پس عجب نیست اگر چنین چنگ در عشق زده‌ام
و امان از عشق، نازنین! امان از عشق!
* * *
وخذتنی ومشینا والفرح یضمنا
ونسینا یا حبیبی مین إنت ومین أنا
حسیت إن هوانا ح یعیش ملیون سنه
وبقیت وانت معایا الدنیا ملک إیدیه
أأمر على هوایا تقول أمرک یا عینیه
وفی عز الکلام سکت الکلام
وأتارینی ماسک الهوا بإیدیه
وآه من الهوى یا حبیبی
و تو دستان‌ام را گرفتی و قدم می‌زدیم و سروری بود که در ما جاری بود
و از یاد بردیم که تو از کجایی و من از کجا؟
و پنداشتیم که عشق ما میلیون‌ها ساله خواهد شد
و آن‌گاه که تو در کنارم بود، جهان در مشت‌ام بود
و عشق‌ام را فرمان دادم که بگوید من همه از آنِ توام
و سخن در سخن فرو می‌ماند
پس عجب نیست اگر چنین چنگ در عشق زده‌ام
و امان از عشق، نازنین! امان از عشق!
* * *
خایف ومشیت وأنا خایف
إیدی فی إیدک وأنا خایف
خایف على فرحه قلبی
خایف على شوقی وحبی
ویاما قلت لک أنا
واحنا فی عز الهنا
قلت لک یا حبیبی
لا أنا قد الفرحه دیّ
وحلاوه الفرحه دیّ

و بیم‌ناک قدم زدم و بیم‌ناک بودم
دستان‌ام در دستان تو بود و بیم‌ناک بودم
بر شادمانی قلب‌ام می‌لرزیدم
بر اشتیاق و عشق خود می‌لرزدیم
و بارها که غرق شادمانی بودیم، تو را گفتم
نازنینا! تو را گفتم
که نه این شادمانی را تاب می‌آورم
و نه زیبایی‌اش را

خایف لا فی یوم ولیله
ماألاقکش بین إیدیه
تروح وتغیب علیّ
وقلت لی یا حبیبی ساعتها
دی دنیتی إنت اللی ملتها
وفی عز الکلام سکت الکلام
وأتارینی ماسک الهوا بإیدیه
وآه من الهوى یا حبیبی

بیم دارم که روزی برسد
که دیگر دستانِ تو در دستان‌ام نباشد
که تو هم‌چون باد رفته باشی و غایب شوی از نظرم
و…
و سخن در سخن فرو می‌ماند
پس عجب نیست اگر چنین چنگ در عشق زده‌ام
و امان از عشق، نازنین! امان از عشق!

* * *
وخذتنی یا حبیبی ورحت طایر طایر
وفتنی یا حبیبی وقلبی حایر حایر
وقلت لی راجع بکره أنا راجع
وفضلت مستنی بآمالی
ومالی البیت بالورد بالشوق بالحب بالأغانی
بشمع قاید بأحلى کلمه فوق لسانی
کان ده حالی یا حبیبی لما جیت
رددنا الغنوه الحلوه سوى
ودبنا مع نور الشمع… دبنا سوى
ودقنا حلاوه الحب… دقناها سوى
وفی لحظه لقیتک یا حبیبی زی دوامه هوا
رمیت الورد طفیت الشمع یا حبیبی
والغنوه الحلوه ملاها الدمع یا حبیبی
وفی عز الأمان ضاع منی الأمان
وأتارینی ماسک الهوا فی إیدیه
وآه من الهوى یا حبیبی

(این قلبی که می‌گوید «الب» و این جیمی که در عربی مصری گاف می‌شود خودش ذوقی دارد!)

۵

أهواک…

بدون هیچ شرحی، فعلاً به صدای عبدالحلیم حافظ، خواننده‌ی نام‌دار مصری گوش کنید. شرح‌اش را می‌گذارم برای بعد.

متن ترانه‌ی أهواک (از این‌جا؛ جایی اگر متن خطایی داشت،‌ لطفاً دوستان عربی‌دان گوشزد کنند):
اهواک
و اتمنى لو انساک
انسى روحی ویاک
و ان ضاعت یبقى فداک
لو تنسانی

و انساک و ترینی بانسى جفاک
و اشتاق لعذابی معاک
و القى دموعی فاکراک
ارجع تانی

فی لقاک الدنیا تجینی معاک
و رضاها یبقى رضاک
و ساعتها یهون فی هواک
طول حرمانی

وألاقیک مشغول و شاغلنی بیک
و عینی تیجی فی عینیک
و کلامهم یبقى علیک
و انت تداری

و اراعیک
و اصحى من اللیل انادیک
و ابعت روحی تصحیک
قوم یاللی شاغلنی بیک
جرب ناری

————————————-

این هم متن پاره‌ای از ترانه‌ی قارئه الفنجان (فال‌بین) سروده‌ی نزار قبانی است (وحید دریاروندگان پنج سال پیش این‌جا درباره‌‌اش نوشته است):

جلست والخوف بعینیها .. تتأمل فنجانی المقلوب
قالت: یا ولدی لا تحزن .. فالحب علیک هو المکتوب
یا ولدی .. قد مات شهیداً . من مات فداءً للمحبوب . یا ولدی
بصرت ونجمت کثیراً .. لکنی لم أقرأ أبداً فنجاناً یشبه فنجانک
بصرت ونجمت کثیراً .. لکنی لم أعرف أبداً أحزاناً تشبه أحزانک
مقدورک أن تمضی أبداً فی بحر الحب بغیر قلوع
وتکون حیاتک طول العمر .. کتاب دموع
مقدورک أن تبقى مسجوناً بین الماء وبین النار
فبرغم جمیع حرائقه
وبرغم جمیع سوابقه.
برغم الحزن الساکن فینا .. لیل نهار
وبرغم الریح
وبرغم الجو الماطر والإعصار
فـ الحب سیبقى یا ولدی .. أحلى الأقدار . یا ولدی
بحیاتک یا ولدی امرأه عیناها سبحان المعبود
فمها مرسوم کالعنقود ضحکتها أنغام وورود
والشعر الغجری المجنون یسافر فی کل الدنیـا
قد تغدو امرأه یا ولدی یهواها القلب هی الدنیا
لکن سماءک ممطره وطریقک مسدودٌ .. مسدود
فحبیبه قلبک یا ولدی نائمه فی قصرٍ مرصود
من یدخل حجرتها .. من یطلب یدها .. من یدنو من سور حدیقتها .. من حاول فک ضفائرها یا ولدی مفقودٌ .. مفقود . یا ولدی
ستفتش عنها یا ولدی فی کل مکان
وستسأل عنها موج البحر وتسأل فیروز الشطآن
وتجوب بحاراً وبحارا .. وتفیض دموعک أنهارا
وسیکبر حزنک حتى یصبح أشجارا
وسترجع یوماً یا ولدی مهزوماً مکسور الوجدان
وستعرف بعد رحیل العمر بأنک کنت تطارد خیط دخان
فحبیبه قلبک یا ولدی لیس لها أرض أو وطن أو عنوان
ما أصعب أن تهوى امرأه یا ولدی لیس لها عنوان
یا ولدی .. یا ولدی