۹

فقر من و غنای تو…

شیرين‌ترين حکایتی که در مناجات و راز و نياز هست، همين عرض «نياز» است؛ همين سر نهادن به آستانِ بی‌نياز و ابراز فقر. و اين فقر آدمی حتی در جهاد – و چه بسا در جهاد – به عیان‌ترین وجهی آشکار می‌شود: ما جهاد می‌کنيم (جهاد اکبر و اصغر) و در این جهاد، خويش را پاک و صاف می‌کنيم. با جهاد، نه بر خدا منتی می‌توان نهاد و نه بر خلقِ او. از غروب سوره‌ی عنکبوت (۲۹) را دارم گوش می‌دهم. ترتيل سوره‌ را با صدای شاطری در زیر آورده‌ام. اين يکی طولانی است و نيم ساعتی طول می‌کشد. اما شاطری شیرین می‌خواند و جانِ آدمی به شنيدن صدای‌اش ملايم می‌شود. بد نیست نيم ساعتی بعد از سحری وقتی بگذارید و گوش بدهید. سه آيه از این سوره چشم‌ام را گرفت. اين سه آیه خوب نسبت دارند با وضع فقر آدمی. اولی از جهاد می‌گوید: «وَمَن جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ» (آيه‌ی ۶). آشکارا می‌گويد اگر جهاد می‌کنید برای نفس خودتان است؛ من از شما مستغنی‌ام؛ از همه‌ی شما. شما هستيد که پيش من فقیريد. به همين جهادها چيزی حاصل می‌کنید و تقرب می‌جوييد؛ برای خودتان. يعنی قصه، قصه‌ی سودجویی محض يک نيازمند و سائل است.

جلوتر می‌رويم. می‌فرمايد: «وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذَا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللَّهِ وَلَئِن جَاء نَصْرٌ مِّن رَّبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ أَوَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِمَا فِي صُدُورِ الْعَالَمِينَ» (آيه‌ی ۱۰). «خود حقيقت نقد حال ماست آن». تا کمترین رنجی می‌بینيم، تا اندک درشتی می‌شنويم، گمان می‌بریم که عذاب الاهی ما را در گرفته است. تا اندک نصرتی هم می‌رسد، همراه مخلصان و مقربان می‌شویم. این چیزی است جز ضعف آدمی؟ چيزی است جز اخلاصی که غایب است؟ بد نيست ذکر خیری کنم از آيت‌الله مظاهری که روزگار نوجوانی من با فقط يک کتاب از این مرد – که امروز به راستی نمی‌دانم کجای معادلات عالم قرار گرفته است – جان‌ام را با برجسته کردن «اخلاص» شست‌و‌شو داد. به هر روی، آسان نیست که بياموزیم در راه خدا، اذيت و آزاری ببينيم ولی فتنه‌ی آدميان را با عذاب الاهی یکی نشماریم. آدميان را بر مسند خدايی ننشاندن، يک مصداق‌اش همین است.

اما شيرینی سوره‌ی عنکبوت این است که با جهاد آغاز می‌‌شود و با انذار درباره‌ی آن و به جهاد هم ختم می‌شود. بعد از آن همه تلنگر زدن و ابراز استغنا، می‌گويد که: «وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ» (آيه‌ی ۶۹) يعنی اين احسان، این نيکوکاری را ترک نکنید. هر اندازه که او از شما مستغنی است و شما برای سود خودتان جهاد می‌کنيد، اگر قدم در این راه نهادید، راه را هم نشان‌تان خواهد داد. اين سوره، سوره‌ی روح‌نوازی است. حرف بسيار است. خدا بخواهد، آن بحث توحيد و حریت را پی خواهم گرفت که نکته و اشاره بسیار دارد. سحر رمضانی‌تان پر نور و شیرین باد.

۹

ذکری برای صاحبانِ دل

امشب بانو اسباب خير شد تا سوره‌ی ق را با صدای ابوبکر شاطری از نو بشنوم. او می‌داند و دوستان‌اش که با همان‌ها این سوره را با اين صوت شنيده‌اند. حالی داشته‌اند و ذوقی، به ويژه وقتی که شاطری آن آيات آخر را می‌خواند. سوره، سوره‌ی کوتاهی است. بد نیست هفت هشت دقیقه وقت بگذارید و با تأمل گوش بدهید. آيه‌ی ۳۶ هم که البته وصف حال اين روزهاست. و اين‌ها البته ذکر است برای کسانی که هنوز دلی زنده داشته باشند. شرح‌اش را آن‌ها که اهل اشارت‌اند و اهل دل البته می‌فهمند. حاجتی به رمزگشايی نيست چون اساساً در اين‌جا رمزی نيست؛ بسيار چیزها به عیان و آشکار گفته شده است. گوش بدهيد و در این سحرگاه رمضان محظوظ شويد.

۷

طربخانه‌ی رمضانيه

اين يادداشت عملاً کمی توضيحات فنی است:
به توصیه‌ی بعضی از احباب شفیق، طربخانه‌ی رمضانیه‌ی را علی‌الخصوص در این ايام بی‌ربنای رسانه‌ای به شيوه‌ی تازه‌ای در طرفين ستون‌های راست و چپ صفحه‌ی اصلی ملکوت (همین وبلاگ بنده، نه صفحه‌ی ورودی حلقه‌ی ملکوت) نصب کردم. خلاصه‌اش اين است که هر کجای دنیا باشید اگر بدانید وقت اذان صبح (یا مغرب) به افق مربوط‌تان کی است (مثلاً از اين‌جا ببينيد؛ يا دقیق‌ترش را از وب‌سایت مرکز اسلامی انگلیس ببينید)، می‌توانید مثلاً برای اذان صبح ۱۵ دقیقه و ۴۰ ثانیه قبل از اذان صبح، رمضانيه‌ی ۱ را راه بيندازید و مشغول تدارک برای سحر شويد (خاصيت آن ۱۵ دقیقه و ۴۰ ثانیه اين است که وقتی دکمه را فشار بدهيد، درست بعد از این مدت اذان صبح بخش می‌شود)! به عبارت ديگر، با این کار، نوعی رادیوی رمضانی درست کرده‌ام که به کار سحرها و غروب‌های رمضان بيايد. اگر اشکالی فنی داشت، يادآوری کنيد و اگر پیشنهادی هم دارید که برای من شدنی باشد، مرحمت کنید يادداشتی بگذاريد تا رسیدگی کنم.

پ. ن. مسؤولیت تست کردن اين سیستم، حداقل یک بار، و مسؤولیت مراجعه به جدول اوقات شرعی با خودتان است!
پ. ن. ۲. برای اين‌که بهره‌ی معنوی‌تان (!) از لحظه‌ی افطار زیادتر شود، اذان مغرب با اذان صبح‌ای که در طربستان رمضانی هست فرق دارد: اذان افطار، اذانی است که مرحوم مؤذن‌زاده با دعا شروع می‌کند و حدود يک‌دقيقه تا شروع «الله اکبر» طول می‌کشد!

۱

لقمه‌های راز

چه هديتی نیکوتر برای در رسيدن ماه راز و معنا، بهتر از دعا و مناجاتی که پرده‌های معنوی را می‌گشايد؟ این نخستين ارمغان معنا را برای صفحه‌ی رمضانیه و برای همراهی لحظات باطنی‌تان در این ورقِ نو آوردم. باشد که بیاموزیم در این روزها طفل جان از شیر شیطان باز کنيم. شير شيطان هم از راه حلق می‌رسد، هم از راهِ چشم و هم از راه گوش. و همين اشاره اهل معنا را کفایت که بدانند در این روزها چگونه از «شير شيطان» پرهیز کنند! اين يک ماه را در صیام از آن شير شيطان بیازماييد تا ببينيد روح‌تان چه اندازه تازه و مُطرّا می‌ماند! اين‌ها البته محتاج نگاه بصیری هم هست که شيطان‌شناس باشد! «ان هذه تذکرة فمن شاء اتخذ الي ربه سبيلاً».

صفحه ها ... 1 2 3 4
صفحه‌ی بعد