۲

پرورش بذر امید

در آستانه‌ی سالگرد سومین سال تولد جنبش سبز هستیم. از همان روزهای نخست، ظن غالب من این بود که پس از این‌که تب رسانه‌ای داخلی و خارجی فرو می‌نشیند و جنبش سبز، در مسیر استوارتر زندگی قرار می‌گیرد، به تدریج مسیر اصلی و شاهراه مهم‌تر جنبش سبز هم دستخوش غبار فراموشی‌ خواهد شد. در نتیجه،‌ تصمیم به ترجمه‌ی بیانیه‌های میرحسین به زبان انگلیسی و فراهم کردن آن‌ها برای مخاطبانی وسیع‌تر، به ویژه برای جامعه‌ی آکادمیک و دانشگاهی، را امری مهم می‌دانستم. این ترجمه‌ها امروز تمام شده و به دست انتشار سپرده شده است.
برای این نسخه‌ی انگلیسی از بیانیه‌های میرحسین مقدمه‌ای به انگلیسی نوشته‌ام که در آن کوشیده‌ام تا حدودی رؤوس و محورهای اصلی جنبش سبز را از نگاه میرحسین موسوی برجسته کنم. در این کار، تمام تلاش‌ام را کرده‌ام که تا جایی که امکان دارد، بیشتر به روایت اصیل و مستقیم ماجرا از نگاه میرحسین بپردازم و مستندسازی و ثبت بی‌واسطه‌ی جنبش سبز را متعهد شوم. در بعضی موارد ناگزیر تفسیرهای خود من هم در مقدمه آمده است، اما تا همین مقدار هم دخالت من در آن‌ها حداقلی بوده است.
امید اصلی من این بوده و هست که این متون تبدیل به متونی پایه برای مطالعه‌ی جنبش سبز شوند آن هم نه صرفاً برای مخاطب عام. مخاطب اصلی این کتاب، دانشگاهیان و اهل پژوهش هستند، به ویژه کسانی که در حوزه‌های علوم سیاسی، فلسفه‌ی سیاسی و جامعه‌شناسی سیاسی کار می‌کنند. مخاطبان دیگر، در سطوح دیگری می‌توانند از ترجمه‌ی انگلیسی بیانیه‌ها بهره ببرند. طبعاً فارسی‌زبانان به خود بیانیه‌ها دسترسی دارند و چه بسا انتشار انگلیسی آن‌ها باعث شود عده‌ای مجدداً به مرور و بازخوانی دقیق بیانیه‌ها بنشینند و ببینند تا امروز چقدر راه آمده‌ایم و کجاها احتمالاً به بیراهه رفته‌ایم. نزد من، متر و ملاک برای فهم جهت و مسیر جنبش سبز، اصول و خطوطی است که میرحسین به روشنی در بیانیه‌های‌اش ترسیم کرده است. هر چقدر از این نگاه فاصله بگیریم، از جنبش سبز هم دورتر شده‌ایم. نیاز به گفتن ندارد، پیش‌تر هم نوشته‌ام، که از نظر من، میرحسین در ملت ما تکثیر شده است. ما میرحسین‌ایم و او ماست. میرحسین از این جهت به سرعت به جایگاهی رسید که در خیال کسی نمی‌گنجید، که صدای ملت خود شده بود و «همراه» آن‌ها بود نه «پیر» یا «مراد» آن‌ها.

برای رساندن پیام این بیانیه‌ها و آن‌چه به اختصار در مقدمه‌ی کتاب آورده‌ام، مخاطب اصلی را طیف دانشگاهی قرار داده‌ام که انتظار می‌رود این جنس آثار را با دقت و روش‌مندی و موشکافی بخوانند. با رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران با احتیاط و فاصله برخورد می‌کنم چون می‌دانم فضای رسانه‌ای زبان فارسی به شدت مشروط است و مشکلات خود را دارد. اکتیویست‌های سیاسی هم سکوی مناسبی برای انتقال پیام این کتاب نیستند، حتی اکتیویست‌های سیاسی هم‌سو با سبزها. این طیف‌ها عمدتاً در مرحله‌ی دوم از چنین کتابی استفاده می‌کنند.

نسخه‌ی کاغذی این کتاب تا روز ۲۲ خرداد از طریق وب‌سایت‌های آمازون برای خرید آماده خواهد بود (و نسخه‌ی کیندل آن حدود یک ماه دیگر به بازار خواهد آمد). هنگامی که کتاب برای خرید عمومی آماده شود، خبرش را اعلام خواهم کرد. عنوان کتاب به فارسی می‌شود «پرورش بذر امید: راه سبز رهایی». طرح پشت و روی جلد کتاب را هم در این‌جا می‌بینید. ناشر کتاب ایچ اند اس میدیاست. کتاب در ۲۵۰ صفحه منتشر شده است و شامل یک مقدمه، متن بیانیه‌ها و فهرست نمایه‌‌ها و موضوعات و مضامین کتاب است. 
  1. درود بر شما و سپاس از شما هم به خاطر این که در نوشته‌هایتان بذر امید را در دل‌های افسرده می‌کارید، هم به خاطر این ترجمه که به راستی جایش خالی بود.
    و امّا ای کاش بفرمایید که در نگاه شما:
    ـ چرا باید این «اصول و خطوط» هم‌چنان اعتبار اجتماعی فراگیر داشته باشد؟ که سنجه ای باشد برای میزان دوری و نزدیکی ما به جنبش سبز؟ جز این که گمان کنیم جنبش سبز همانی‌ست که دو سال پیش بود!
    ـ اگر «همراه» ما در این یکی دوساله فرصت اظهار نظر داشت، آیا تعدیل و یا اصلاحی در نوع نگاه‌اش نمی داد؟
    —————
    مسأله تعدیل نیست. گمان نمی‌کنم میرحسین هیچ وقت سر اصول تعدیل و اصلاحی می‌کرد یا بکند. مسأله‌ی اصولی است که از افقی بالاتر از افق مسایل روزمره به ما جهت می‌دهند در نتیجه به دام دگماتیسم و ایدئولوژی شدن نمی‌افتند.
    د. م.

|