۶

مصادره به مطلوب مولوی در ماه محرم

Print Friendly, PDF & Email
خيلی خوب است بدانيم يکی مثل مولوی به واقعه‌ی کربلا چطور نگاه می‌کرده است. اما مهم‌تر از آن اين است آدم حد و مرز خود را هم بداند و ناگهان تحت تأثير جو به سيم آخر نزند. اين آقای سلمان صفوی عزيز، که وب‌سايت تابناک او را «پروفسور» می‌خواند و استاد دانشگاه لندن، يادداشتی نوشته است جالب، در عين حال تناقض‌آميز. او داستان شيعيان حلب را از مثنوی نقل می‌کند و کل روايت را قلب می‌کند. مولوی البته شيعه نيست و آن‌چه در عزاداری محرم ديده است، جنبه‌‌ای نبوده است که حاکی از تعظيم حسين يا حماسه ديدن کربلا باشد بلکه آن‌چه او ديده است رواج خرافات و عادت و عوام‌گرايی بوده است و مولوی دقيقاً ناآگاهی عزاداران را نشانه گرفته است هر چند از دهان‌شان دقيقاً همان سخنانی بيرون می‌آيد که امروز ممکن است از يک عزادار معمولی در ايران بيرون بيايد. اين‌ها البته به اين معنا نيست که مولوی حسين را کوچک می‌ديده است. همين آقای صفوی شواهد خیلی خوبی هم نقل کرده است از عظمت مقام حسين در چشم مولوی. اما بعضی از سخنانی که آقای صفوی بر زبان مولوی می‌نهد، دقيقاً همان سخنانی است که مولوی از زبان آن شاعر آن‌ها را نقد می‌کند. فکرش را بکنيد يکی امروز به يکی از هيأت‌های عزاداری برود و همين داستان مثنوی را از ابتدا تا انتها بدون سانسور و بدون گزينش‌گری بخواند و داستان را سر و ته روايت نکند. واکنش چه خواهد بود؟ متن کامل روايت، بدون گزينش و سر و ته روايت کردن داستان اين است (نقل قول‌ها را برای مشخص کردن تفاوت روايت من در گيومه گذاشته‌ام):

روز عاشورا همه اهل حلب / باب انطاکیه اندر تا به شب
گرد آید مرد و زن جمعی عظیم/ ماتم آن خاندان دارد مقیم
ناله و نوحه کنند اندر بکا / شیعه عاشورا برای کربلا
بشمرند آن ظلم‌ها و امتحان / کز یزید و شمر دید آن خاندان
نعره‌هاشان می‌رود در ویل و وشت / پر همی‌ گردد همه صحرا و دشت
یک غریبی شاعری از راه رسید / روز عاشورا و آن افغان شنید
شهر را بگذاشت و آن سوی رای کرد / قصد جست‌و‌جوی آن هیهای کرد
پرس پرسان می‌شد اندر افتقاد: / «چیست این غم بر که این ماتم فتاد
این رئیس زفت باشد که بمرد / این چنین مجمع نباشد کار خرد
نام او و القاب او شرحم دهید /  که غریبم من شما اهل دهید
چیست نام و پیشه و اوصاف او / تا بگویم مرثیه ز الطاف او
مرثیه سازم که مرد شاعرم / تا ازینجا برگ و لالنگی برم»
آن یکی گفتش که: «هی دیوانه‌ای / تو نه‌ای شیعه عدو خانه‌ای
روز عاشورا نمی‌دانی که هست / ماتم جانی که از قرنی بهست
پیش مؤمن کی بود این غصه خوار / قدر عشق گوش عشق گوشوار
پیش مؤمن ماتم آن پاک‌روح / شهره‌تر باشد ز صد طوفان نوح»
گفت: «آری لیک کو دور یزید / کی بدست این غم چه دیر اینجا رسید
چشم کوران آن خسارت را بدید / گوش کران آن حکایت را شنید
خفته بودستید تا اکنون شما / که کنون جامه دریدیت از عزا
پس عزا بر خود کنید ای خفتگان / زانک بد مرگیست این خواب گران
روح سلطانی ز زندانی بجست / جامه چه درانیم و چون خاییم دست
چونک ایشان خسرو دین بوده‌اند / وقت شادی شد چو بشکستند بند
سوی شادروان دولت تاختند / کنده و زنجیر را انداختند
روز ملکست و گش و شاهنشهی / گر تو یک ذره ازیشان آگهی
ور نه‌ای آگه برو بر خود گری / زانک در انکار نقل و حشری
بر دل و دین خراب‌ات نوحه کن / که نمی‌بیند جز این خاک کهن
ور همی‌بیند چرا نبود دلیر / پشت‌دار و جان‌سپار و چشم‌سیر
در رخ‌ات کو از می دین فرخی؟ / گر بدیدی بحر کو کف سخی؟
آنک جو دید آب را نکند دریغ / خاصه آن کو دید آن دریا و میغ»

پرسش و پاسخ‌ها را ببينيد و مقايسه کنيد با روایت آقای صفوی. جالب اين‌جاست که بعضی گمان می‌کنند تا جايی برای عده‌ای درسی دادند می‌شود به آن‌ها گفت «پروفسور» و فکر می‌کنند هر که در دانشگاه درس بدهد «استاد» دانشگاه است و ترجمه‌ی استاد هم می‌شود «پروفسور». جالب‌تر آن ای‌ميل آقای صفوی است که زير عنوان «استاد دانشگاه لندن» آمده ولی ای‌ميل به وب‌سايت خودِ ايشان و رفقای‌شان مربوط است و هيچ ربطی به دانشگاه لندن ندارد (دکتر شدن چه آسان، پروفسور شدن چه مشکل!). اين عنوان دهن‌پرکن «پروفسور» و اسم دانشگاه لندن برای اين‌ بود که خواننده مثنوی را باز نکند و روایت محرف ايشان را از مولوی در بست بپذيرد؟ بد نيست برای دانستن معنای پروفسور، این مقاله‌ی ويکی‌پيديا را بخوانيد.

پ. ن. سايت تابناک اگر چه بعضی از نظرها را منتشر نمی‌کند، ولی خدا خيرشان بدهد که زود متوجه اين مضحکه‌ی علمی شدند و آن عنوان «پروفسور» را از پشت اسم آقای صفوی برداشتند! لااقل اين يک جا را آبروريزی نکردند!

  1. sibil says:

    السلام…
    بی ربطه اما حالا که يک جور بحث ربط داره کنجکاوم که بدونم نظر شما در مورد اين ممنوعيت های اخير آيين های سنتی شيعه در مراسم عزاداری محرم چيه! و البته برام جالبه که تحليل شما از اين ممنوعت و دلايلی که دولت برای اين ممنوعيت اعلام کرده چيه! اگه هم که پست سفارشی بنويسيد که ديگه چه بهتر!
    در ضمن قيافه اين آقا شديداً حزب ال هست و من شديداً الان ريشال پروفايلينگ کردم و از کرده خود پشيمانم! اما جالب تر از شما نظر اين همين استاد عزيز خواهد بود در مورد همين سئوال!
    مخلص
    ***
    راست‌اش را بخواهيد من نه جزييات‌اش را می‌دانم نه چندان علاقه‌مندم به ماجرا. اما چيزی که می‌دانم اين است که هر کاری را که در لباس دين‌داری قرار باشد کرامت آدمی را مخدوش کند بايد بگذارند کنار. حالا کجا را ممنوع می‌کنند و کجا را نگه‌ می‌دارند خودشان می‌دانند. هر کاری که می‌کنند لابد به مصلحتِ خودشان است. اساساً لزوماً همه‌ی اين کارها بر اساس عقل نيست. بيشتر بر حسب مصلحت است و اين‌که آقای فلان و بهمان چه قرموده‌اند.

  2. محمود says:

    سلام
    اصولا قرن هفتم هجری اوج درگیری شیعه و سنی می باشد که در این قرن دانشمندان بزرگی از شیعه و سنی زندگی می کردند که هر کدام با تمام توان به دفاع از عقاید خودشان و عیبجویی از طرف مقابل می پرداختند مولوی هم از این امر مستثنا نبوده و به طرفداری از مذهب خودش در چند جا به اهانت به مذهب شیعه پرداخته مثل این بیت:
    کی توان با شیعه گفتن از عمر
    کی توان بربط زدن در گوش کر
    که همان یاسین در گوش …. خوندن معنی می ده که البته در طرفداری از مذهبش و ایرادگیری بر شیعه می باشد
    در چند بیت دیگر هم به عقاید شیعه اهانت کرده
    البته بطورکلی نمی توان مولوی رو یک ضد شیعه معرفی کرد چرا که از کلماتی مثل رافضی و امثال ان کلمات استفاده نکرده

  3. sibil says:

    السلام…
    بر خلاف شما من فکر می کنم که اين اقدام های جديد دولت برای ممنوع کردن آيين های مذهبی که “خرافه” شمرده می شوند بسيار جالب است. مخصوصاً-دلايلی که بعضی از مسئولين برای اهميت بر هم چينی خرافه و ايجاد “دين واقعی” با “آيين واقعی” مطرح می کنند بايد برای شما جالب باشد.
    به نظر می رسد که اين اقدام ها مصلحت چندانی را ندارد. به غير از اينکه مثلاً به مساله ترافيک در شهر تهران کمک کند. ولی اينکه شما بياييد برای کمک به ترافيک مساله خرافه و علمی نبودن و تاريخی نبودن و اين بساط ها بيان کنيد خيلی جالب است. به هر حال گويا “آقايان” دارند سعی می کنند اسلام شيعه را مدرن کنند. قابل قبول کنند. متمدن کنند. در راستای همه اينها است که نظرات شما می توانست جالب باشد.
    مخلص شما

  4. شس says:

    اين آقای سلمان صفوی عزيز، که وب‌سايت تابناک او را «پروفسور» می‌خواند خیلی چیزهای دیگر میگوید و مینویسد که در تخصص ایشان نیست!! اگر ایشان تخصصی در مولوی شناسی دارد دلیل نمی شود که در مورد انرژی هسته هم بتواند اظهار نظر تخصصی بکند و در کنفرانسهای مختلف خود را متخصص امور بین المللی جا بزند. امروز دیگر زمان ابی علی سینا نیست. علوم بشدت تخصصی شده است. ایشان با این کارهای سبک و دخالت غیر تخصصی در هر موضوعی قدر و منزلت خود را پایین می آورد. لابد قصد دارد با ورود به مجلس هم اگر رای بیاورد( هنوز معلوم نیست آیا اصلاح طلب است یا اصولگرا)ریس کمیسیون سیاست خارجی هم بشود!!

  5. behrooz says:

    همانطور که خواننده محترم قبلی به درستی پیش بینی کرده اند ،حجت الاسلام آقای سلمان (قهرمان) صفوی آمادگی خود را برای نمایندگی مجلس اعلام کرده است. نام ایشان در لیست حزب اعتماد ملی نفر بیست و هشتم است. اما همانطور که دوست عزیز گفته بودند وی قصد دارد با ورود به مجلس هم اگر رای بیاورد عضو یا رییس کمیسیون سیاست خارجی هم بشود!! برای اطمینان از نیت ایشان کافی است به روزنامه پنح شنبه ۱۶ اسفند روزنامه اعتماد ملی ص۲ مراجعه کنید که در سابقه وی آمده است:رییس آکادمی مطالعات ایرانی در لندن، ریس مرکز تحقیقات مطالعات استزاتژیک اسلامی در تهران، کارشناس امور استراتژیک.
    همه می دانند که این دو موسسه خودساخته ایشان است که در کنار اقامت دائمی که تحت لوای کسوت روحانی بودنش داشت دکترایی در مولوی شناسی گرفت. اما از نظر آکادمیک هیچگونه سابقه ای در علوم استراتژیک ندارد. ایشان براین امر واقف است بنابراین بر همین اساس هم در بیوگرافی خود اسمی از دکترای خود نمی برد!!اماباید گفت ایشان علاقه زیادی به این رشته ” استراتژیک ” و دهن پرکن دارد. بر همین اساس مرکزی در حد اسمی در خانه خود در لندن به راه انداخت. ایشان از سابقه خود در ایران هیچی نمیگوید!! اما هرچند تاکنون توانسته با ارتباطات خاص، نام خود را در لیست حزب آقای کروبی وارد کند شاید در ادامه راه هم بتواند عده ای را با همین عوامزدگی ها بازهم مجاب کند، باید صبرکرد و دید..

  6. حمید says:

    یک سفارش مهم به حجت الااسلام آقای صفوی دامت افاضاته
    حال که ایشان از رفتن به مجلس باز ماندند با توجه به تخصصی که در مولوی شناسی دارند بهتر است برای دفاع از ایرانی بودن مولوی بیشتر تلاش کنند و با کمک افراد خوش فکر و فاضل بدنبال انتشارات علمی و پربار به زبانهای عربی و انگلیسی باشند. البته بیش از آنکه دغدغه دفاع از شیعه بودن مولوی داشته باشند بهتر است از دعوای شیعه و سنی که نقشه دشمنان است- پرهیز کنند، و به ایرانی بودن وی اهمیت دهند. زیرا دعوای شیعه بودن مولوی که احتمالا سوژه ای جدید برای کار مجمح جهانی اهل بیت (به دبیرکلی آقای اختری) تبدیل شده- باعث به هدر رفتن تلاشها برای دفاع از ایرانی بودن مولوی می شود و حساسیت بیهوده ای نسبت به این نابغه ایرانی در مجامع علمی سایر کشورها برمی انگیزد. حجت الاسلام صفوی اگر بر این کار خیر متمرکز شود و از کارهای حاشیه ای مثل آنچه دیگران گفته اند: انرژی هسته ای، استراتژیک و …. هم برای ایشان محبوبیت مورد دلخواهش را در آینده دارد و هم به بی تخصصی در امور دیگر سرزنش نمی شود. اگر هم بدنبال عضویت در مجمح جهانی اهل بیت هستند بسیار خوب، اما متوجه باشند که پست و مقام موجب نشود دفاع از شیعه بودن مولوی در دستورکار باشد و با احساسات شیعه گری لوث شود و بی جهت در جهان اسلام سنیان را هم در مقابل ایرانیان و مولوی قرار دهیم!
    با توجه به اینکه فامیل ایشان صفوی وسید و روحانی و اصفهانی و احتمالا از اعقاب صفویین که در گسترش شیعه نقش داشته اند- سفارش می شود به خاطر این حساسیت بهتر است وی خود را در این کار مولوی شناسی به شیعه خواهی آلوده نکند و عواطف و احساسات ساداتی خود را کنترل کند و بیش از هر چیز توجه داشته باشند که مولوی یک ایرانی مسلمان برای همه مسلمانان و دوستدارنش در سراسر جهان است. دفاع از ایرانی بودن بیش از هر چیزی اهمیت دارد. اگر ایرانی بودن مولوی که اکنون مورد هجمه قرار گرفته تثبیت شود تایید شیعه بودنش را هم به همراه دارد.

|